على محمدى خراسانى
181
شرح رسائل (فارسى)
جواب : از دليل دوم ايشان كه گفتند عمل به خبر واحد مستلزم تحليل حرام و يا تحريم حلال است و هو قبيح و اين با مبناى طريقيت مىسازد و الا بر مبناى سببيت كه قبحى ندارد . نتيجه : سخن ابن قبه برفرض انسداد باب علم باطل است ولى برفرض انفتاح باب علم صحيح است پس تا اينجا معلوم مىشود كه شيخ انصارى ره امارات ظنيه را تنها در فرض انسداد باب علم حجت مىدانند تا بعدا ببينيم مصلحت سلوكيهء ايشان چه نتيجهاى خواهد داد . حجّيت امارات ظنيه و مبانى آن و حيث انجرّ الكلام : تا به حال بحث ما با ابن قبه در رابطه با امكان و امتناع به خبر واحد بود كه على جميع المبانى با ايشان گفتگو كرديم ولى بحث مذكور اختصاص به خبر واحد ندارد و دامنهاش بمراتب وسيعتر است و در تمام امارات ظنيه اين سخن سارى و جارى است اگرچه مصداق اكمل آن خبر واحد است و لذا در دائرهاى وسيعتر مسئله حجيت امارات را مطرح مىكنيم اگرچه از موضوع بحث ما خارج است بيان مطلب : در هر موضوعى حد اقل دو مرحله از بحث وجود دارد : 1 - مرحلهء امكان و امتناع 2 - مرحلهء وقوع و لا وقوع در مسئله تعبد به امارات همچنين است منتهى دانشمند اصولى از امكان و امتناع بحث نمىكند زيرا امكان تنها به حال وى سودى ندارد و در مقام استنباط راهگشا نيست ، اصولى از وقوع و عدم وقوع گفتگو مىكند كه كجاها تعبد به اماره واقع شده و شارع آن اماره را حجت كرده پس مىتوان از آن حكم شرعى